Ngày 17/9/2026, Khoa Ngoại ngữ, Trường Đại học Phú Yên tổ chức buổi sinh hoạt chuyên môn với chuyên đề “From Support to Shortcut: AI Use, Self-Regulation, and Academic Procrastination”, do ThS. Nguyễn Như Ý trình bày. Chuyên đề tập trung vào một vấn đề đang nhận được nhiều sự quan tâm trong giáo dục đại học hiện nay: sinh viên đang sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập như thế nào và việc sử dụng AI có mối liên hệ ra sao với khả năng tự điều chỉnh và hành vi trì hoãn học tập.

Nội dung chuyên đề được phát triển từ kết quả nghiên cứu thực hiện trên 159 sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh trong thời gian từ tháng 4 đến tháng 5/2026. Kết quả cho thấy AI đã trở thành một công cụ khá phổ biến trong hoạt động học tập của sinh viên, với 62,3% người tham gia cho biết sử dụng AI thường xuyên hoặc rất thường xuyên. Đáng chú ý, mức độ sử dụng AI có tương quan thuận với cả khả năng tự điều chỉnh liên quan đến AI và hành vi trì hoãn học tập. Kết quả này cho thấy tần suất sử dụng AI, nếu được xem xét riêng lẻ, chưa thể phản ánh công nghệ đang thực sự hỗ trợ hay cản trở quá trình học tập của người học.

Ảnh 1: ThS. Nguyễn Như Ý trình bày chuyên đề “From Support to Shortcut: AI Use, Self-Regulation, and Academic Procrastination” tại buổi sinh hoạt chuyên môn của Khoa Ngoại ngữ.

Từ các kết quả nghiên cứu, chuyên đề đặt trọng tâm vào một câu hỏi có ý nghĩa thiết thực đối với giảng viên: thay vì chỉ quan tâm sinh viên “có sử dụng AI hay không”, cần chú ý nhiều hơn đến việc sinh viên sử dụng AI như thế nào, ở giai đoạn nào của nhiệm vụ học tập và người học có thể giải trình các quyết định của mình trong quá trình sử dụng AI hay không. Theo đó, việc đánh giá không nên chỉ dừng ở sản phẩm cuối cùng mà cần tạo điều kiện để quá trình tư duy, lựa chọn và điều chỉnh của sinh viên được thể hiện rõ hơn.

Một số giải pháp cụ thể được chia sẻ tại chuyên đề gồm yêu cầu sinh viên xây dựng ý tưởng, dàn ý hoặc ngân hàng từ vựng trước khi sử dụng AI; lưu lại một phần quá trình tương tác với AI; kiểm chứng thông tin; giải thích những nội dung được chấp nhận hoặc từ chối; đồng thời tổ chức nhiệm vụ học tập theo từng giai đoạn. Cách tiếp cận này hướng đến việc khai thác AI như một công cụ hỗ trợ nhưng vẫn duy trì quyền chủ động, trách nhiệm và tư duy độc lập của người học.

Phần trao đổi sau chuyên đề diễn ra sôi nổi với những chia sẻ từ các giảng viên về thực tế sinh viên ngày càng sử dụng AI phổ biến trong các hoạt động như viết, chuẩn bị bài, tìm kiếm ý tưởng và hoàn thành nhiệm vụ học tập. Các ý kiến tập trung vào việc làm thế nào để tận dụng những lợi ích của AI nhưng không để công nghệ thay thế quá trình tư duy của người học. Nhiều hình thức tổ chức hoạt động và đánh giá theo quá trình cũng được trao đổi, như nộp dàn ý trước khi viết, lưu lại quá trình sử dụng AI, kiểm chứng thông tin và giải thích các lựa chọn chỉnh sửa.

Ảnh 2,3: Giảng viên Khoa Ngoại ngữ trao đổi, thảo luận về việc sử dụng AI trong hoạt động dạy và học.

Thông qua chuyên đề, các giảng viên Khoa Ngoại ngữ thống nhất rằng việc ứng dụng AI trong dạy và học cần đi cùng với việc phát triển năng lực sử dụng AI có trách nhiệm. Hoạt động học tập cần tạo cơ hội để sinh viên lập kế hoạch, sử dụng AI có giới hạn, kiểm chứng thông tin, chỉnh sửa sản phẩm và giải trình các quyết định của mình. Qua đó, AI có thể được khai thác như một công cụ hỗ trợ học tập, đồng thời vẫn bảo đảm quyền chủ động, trách nhiệm và tư duy độc lập của sinh viên trong quá trình học tập.